Znojemski Region  Winiarski rozciąga  się  na 3 250 hektarach winnic

Każdy zna  Znovín Znojmo oraz  winnicę   Šobes ,  niemal  każdy także Loucký klasztor , Ampelos v Vrbovcu, Modre Piwnice w Szaldorfie i gminę winiarską  Lechovice.

Większość wie także , że  typowymi winami dla tego regionu są białe wina z charakterystycznym aromatem, osiąganym dzięki chłodnemu powietrzu , wędrującemu tu z Wierzchowiny Czeskomorawskiej. Niewielu jednak wie , że stąd pochodzi pierwszy pisemny zapis  – z roku 1052 – dotyczący winiarstwa na Morawach. Niewielu też potrafi wytłumaczyć, co znaczy skrót VOC Znojmo,  istniejący  dopiero od trzech lat. Podobny system opatrzony skrótem DAC istnieje także  w Austrii .

Gdy z systemami DAC i VOC jako pierwsze zaprezentowały się na rynku w swoich krajach  regiony Weinviertel  i Znojmo , wydarzenie to stało się przełomem. Odwiekie zasady określały jakość win tylko na podstawie dojrzałości czyli zawartości  cukru w gronach . Dla VOC  głównym  i odróżniającym pierwiastkiem  jest miejsce pochodzenia, nie zaś stopień zawartości cukru. Istotniejszym jest z jakich winnic grona się wywodzą  i jaką  jakość posiadają,  to bowiem jest nieodzowną rzeczą  dla  zyskania okresleń DAC i VOC.

Austriackie DAC – Districtus Austriae Controlatus –jest na rynku już od roku 2003, nasz VOC – Vína Originální Certifikace – od roku 2008. W Austrii proces zatwierdzenia twał prawie 10 lat, w RCz poradziliśmy sobie z tym za lat 6. „ Początkowo myśleliśmy,że ten proces trwa zbyt długo, z upływem czasu wiemy już, że to było potrzebne, by myśli dojrzały.“, mówi winiarz Jiří Hort, czeski  pomysłodawca i główny inicjator apelacyjnego systemu  VOC Znojmo .

„Wybrane zostały  trzy białe odmiany znaczące dla naszych warunków: Sauvignon, w roli naszej typowej aromatycznej odmiany, Ryzlink Rynski, który po prostu należy do nas oraz Veltlínské zelené . Większa liczba odmian mogłaby już od początku być utrudnieniem w orientacji i rozpraszać uwagę,“ tłumaczy  Hort.

W tym czasie pojawił się na rynku już trzeci rocznikowy zbiór z  typowym paskiem na szyjce  butelki i napisem  VOC  Znojmo. Takie wina mogą jednak produkować nieliczni. Trzeba być członkiem stowarzyszenia VOC, które dziś zrzesza tylko 15 winiarstw z pierwotnych 32 ubiegających się o członkowstwo. Wina te produkowane być muszą tylko z powyżej wymienionych odmian i spełniać rygorystyczne warunki apelacji VOC Znojmo

Wina muszą być typowe dla poszczególnych odmian, wyraźne i jakościowe, co zatwierdza

siedmioosobowa komisja degustatorska. Spotyka się ona w tym celu tylko dwa razy w roku. Stosunek głosów potrzebnych do zatwierdzenia musi być  większościowy i  wynosić co najmniej 5:2. To oczywiste, że  takie stosunkowo wyjątkowe wina lepiej można sprzedać i starania znojemskich winiarzy znajdują odzwieciedlenie i w innych regionach Moraw.

Spodziewać się można, że apelacja VOC  w Znojemskiem  zachowa swój wysoki standard i wierzyć wypada, że pozostali naśladowcy nie ulegną komercyjnym tendencjom i podążą w tym samym kierunku.

Grzebień Pálavy przecinający meandry rzeki Dyji stanowi rzucającą się w oczy dominantę wysuniętego najbardziej na południe skrawku Moraw. Słońce grzeje tu tak, że na skałach wapiennych można poczuć się jak na słonecznym południu Europy. Ruiny zamków z białego kamienia od stuleci strzegą piwnic winnych. Równe rzędy winnic poprzecinane wijącymi się ścieżkami winiaskimi sięgają po horyzont. Wystarczy dodać: witajcie na ziemi mikulowskiej!

W miejscu zwanym Hradisko koło dawnego Mušova w ubiegłym wieku archeologowie odkryli fragmenty rzymskiego obozu wojennego z II wieku naszej ery. Legioniści rzymscy założyli wówczas pod Pálavą pierwsze winnice – ze względów zdrowotnych pili bowiem wodę zmieszaną z winem, a nie chcieli być uzależnieni od dostaw wina z ojczyzny.

Winiarstwo na Morawach zostało spopularyzowane za czasów Rzeszy Wielkomorawskiej, a pierwsze wiarygodne dokumenty o rozwiniętych uprawach winorośli w okolicach Mikulowa na przełomie pierwszego i drugiego tysiąclecia pochodzą ze znalezisk archeologicznych osadnictwa słowiańskiego, na przykład gród Vysoká zahrada koło Dolních Věstonic. Do największego rozwoju winiarstwa na tych ziemiach doszło po 1249 roku, kiedy ziemie mikulowska i valticka stały się częścią majątków rodu Lichtenštejnów. Handel winem stanowił źródło dochodów szlachty i mieszczaństwa, a dzięki produkcji wina wiele miejscowości wzbogaciło się. Wymieńmy na przykład miejscowości Sedlec, Dolní Dunajovice, Pavlov i Perná. Znaczącą rolę w rozwoju winiarstwa na Morawach, a zwłaszcza w okolicach Mikulowa odegrali neofici, którzy przybyli na te ziemie z terenów dzisiejszej Szwajcarii w XVI wieku, a wraz z nimi prawdopodobnie odmiana Sauvignon, ale przede wszystkim nowoczesne technologie uprawy winorośli i produkcji wina. Mikulov był pierwszym miejscem, gdzie się zatrzymali, i tam znaleźli schronienie.

Wśród dokumentów, pieczęci, kodeksów winiarskich i przywilejów z tamtych czasów zachowały się także piękne wielobarwne mapy katastrów gmin winiarskich i winnic. Unikatowy zabytek stanowi czytelna mapa majątku mikulowskiego z winnicami z 1802 roku. Zachowały się także mapy pól i winnic w gminie Perná i mapy winnic w Strachotíně.
Odmiany
Na wapiennych glebach w okolicach Pálavy znalazł swój dom Ryzlink vlašský, z którego powstają świeże, ekstraktywne wina o niepowtarzalnym charakterze i specyficznej zawartości minerałów. Ta od dawna uprawiana odmiana nie wymaga specyficznej gleby, ale najlepiej dojrzewa na ogrzewanych przez słońce południowych stokach – a tych tu jest w bród.

Ryzlink vlašský, który razem z Veltlínským zeleným od dawien dawna dominuje na pálavskich winnicach, nie ma z odmianą Ryzlink rýnský z punktu widzenia historii ani genetyki nic wspólnego, a mimo swojej „włoskiej“ nazwy prawdopodobnie nie pochodzi z Włoch. Na najlepszych pálavskich stokach o orientacji południowej, które znajdują się przede wszystkim w okolicach gminy Perná, z Ryzlinku vlašskiego powstają świeże mineralne wina o wysokiej zawartości substancji aromatycznych. Na Pálavie są także dobre warunki do uprawy odmian Chardonnay Sauvignon, Rulandské bílé i Rulandské šedé . Wśród win czerwonych najbardziej popularne są Svatovavřinecké, Rulandské modré i Frankovka . Świetlaną przyszłość mają przed sobą nowe uprawy francuskich odmian Merlot i Cabernet Sauvignon . W Winiarskim Ośrodku Hodowlanym w Pernej powstały nowe odmiany Pálava i Aurelius, w Lednicy ujrzała światło dzienne ciemna odmiana Neronet .

Pálava, miejsce o niepowtarzalnej atmosferze, stromo wyrasta z pokrytych lasami łęgowymi lekko pofałdowanych terenów nad dolnym biegiem rzeki Dyji jako wysunięta najdalej na zachód część Karpat. Skały wapienne, z których jest zbudowana, przyniosło tu trzeciorzędowe pofałdowanie alpejskie prawdopodobnie z obszaru Małych Karpat jako pokrywę, która przykryła młodsze osady trzeciorzędowe.
Pálava z punktu widzenia uprawy winorośli jest niepowtarzalnym miejscem niziny północnopanońskiej, gdzie mało jest takich bogato ukształtowanych terenów wyżynnych. Ciepły i suchy klimat pozostaje pod wpływem kontynentalnym ze wschodu i jednocześnie śródziemnomorskim z południa. W skałach występuje nadmiar wapnia, na ich zboczach znajdują się monumentalne nawiane warstwy lessów wapiennych powstałych jako osady w czasie ostatniego zlodowacenia oraz starsze iły wapienne. W południowej części podregionu mikulowskiego, zarówno w okolicy Valtic, jak i Novosedel i Dolních Dunajovic dominują piaski, które pokrywają osady iłowe. Właśnie tutaj, z głębokich gleb lessowych lub lżejszych gleb gliniastych, winorośl czerpie szeroką gamę substancji odżywczych do tworzenia substancji aromatycznych i wyraźniejszych tonów ekstraktu. Dzięki temu powstaje wino o zupełnie innym charakterze niż w pozostałych podregionach.

Pálava znajduje się na północno-zachodnim cyplu Niziny Panońskiej, na najcieplejszym oraz prawie najsuchszym obszarze Republiki Czeskiej. Takie położenie umożliwia uprawę winogron, jak również sprawia że występuje tu  wiele gatunków roślin, które nie rosną nigdzie indziej w Czeskiej Republice. Barwna mozaika skalnych suchych trawników, zbiorowisk okrajkowych, sucholubnych krzewów oraz ciepłolubnych, dąbrów na stokach Děvína, która powstała częściowo pod wpływem wypasów, określana jest jako lasostep krasowy. Na płaskowyżach Milovického lasu przeważają świetliste dąbrowy lessowe z bogatym w gatunki poszyciem roślin zielnych, na północnych stokach oraz w dolinach zastępują je panońskie lasy dębowo- grabowe. W okolicy jeziora Křivého, na terenach zalewowych Dyje, zachowały się fragmenty twardego łęgu z dębem szypułkowym oraz jesionem wąskolistnym oraz niewielkie tereny łąk zalewowych. Na zachodnim brzegu stawu Nesyt u Sedlce żyją do dziś resztki roślinności  słonolubnej, która była w przeszłości  całkiem pospolita na zasolonych pastwiskach Moraw południowych.

Obszar CHKO Pálava jest od 1986 roku rezerwatem biosfery. Do 2003 roku rezerwat biosfery Pálava pokrywał się terytorialnie z CHKO Pálava,  a od roku 2003 Pálava stała się znaczącą częścią nowo powstałego rezerwatu biosfery Dolní Morava . Fragment obszaru CHKO Pálava  jest także częścią  Mokřadů Dolního Podyjí (Mokradeł Dolnego Podyji)  chronionych w ramach Konwencji Ramsarskiej  od 1993 roku.

(więcej…)

Winiarnie Sonberk znajdziemy niedaleko wioski Popice, drogowzkazy na drodze nr.420 zaprowadzą nas wprost pomiędzy winnice, na droge do nowoczesnej winiarni  . Czołowy czeski architekt Josef Pleskot zaprojektował budowe winiarni z imponującym widokiem na Pálave .Pierwsze winnice powstały na tym miejscu w 13 stuleciu . Sonberk produkuje około 170 000 butelek wina, głównie  w dwóch kategoriach Srebrny Sonberk – młodszy oraz Wielki Sonberk – dojrzalszy . W Sonberku w wyniku badań geologicznych podłoża zdecydowano zkoncentrować się głównie na szczepach Ryzlink Rýnski i Pálava . A wyniki już się pojawiły.  Rýzlink Rýnski rocznika 2008 otrzymał nagrode Decantera za najlepsze białe wino Europy Środkowej i Wschodniej  - Regional Trophy Decanter Worl Wine Awards 2010. Wino koloru żołtego ze złotymi odbłyskami , w smaku przewaga miodu i cytryny , zapach czerwonej pomarańczy a posmak wina jest przyjemny ,mineralny . Naprawde wyśmienite wino .

W ofecie znajduje się 62 win białych, 34 win czerwonych, 2 wina różowe i 2 wina musujące to Salon win RCz –  kolekcja 2012  . Zastąpionych jest 25 odmian oraz 2 cuveé. Najwięcej jest win odmiany Rulandské šedé (Pinot gris)  11 win , Ryzlink rýnský i Sauvignon mają po 8 przedstawicielach , Veltlínské zelené, Chardonnay i Cabernet Sauvignon po 7 winach oraz Tramín červený i Rulandské bílé (Pinot blanc) 6 wini. Pod względem zaszeregowania to 54 win jest „późny zbiór“, 20 „wybór z gron“, 9 win jakościowych i po 3 wina lodowe, słomowe, regionalne i VOC, ponadto 2 w jakości „wybór z jagód“, 1 wino likierowe i kabinetowe.

Najwięcej win pochodzi z rocznika 2009 –  44 win . Najstarsze wino jest z rocznika 2004. Najbardziej zastąpionym subregionem jest subregion mikulovski z 29 winami, subregiony velkopavlovicki i slovacki z 23, subregion znojemski z 20, region Czechy reprezentują 2 wina z subregionu mielnickiego.

W tym roku największy sukces osiągnęła firma ZNOVÍN Znojmo a.s. oraz  Zámecké vinařství Bzenec, s.r.o. z 10 winami. Vinařství MIKROSVÍN a.s. maja w kolekcji 6 win . Wina do tegorocznej ekspozycji Salonu Win dostarczy 41 firm winiarskich. Już wkrótce niektóre z ocenionych win w naszej kolekcji .

Za oknem mróz ze wschodu nadciąga , kiedy to pisze jest -15 st.C . W cieple pokoju,  przy lampce wina białego przeglądam najnowsze oferty z morawskich winiarni . Jako pierwszy wysłał swoją oferte Mikrosvin , ciesze się na świeże , pełne owocu wina  Flower Line z nowego rocznika , kdyż te starsze już niemal całkowicie wysprzedane . Swoją kolekcje przedstawił również Kovacs , nie do końca zrozumiałem dlaczego to jest oferta tymczasowa ? Może jeszcze uzupełnią dalszymi ciekawymi winami . Nové Vinařství z kolei przedstawiło wino na Walentyna , Love 69 . W końcu troche ocieplenia , miłość rozgrzewa …. cdn. wkrótce ….

Za kilka dni święta, czas przeszukać piwniczke. Przygotować wino do stołu wigilijnego. Aperitiv, do karpia, z cukrem resztkowym. Do karpia wybrane i z cukrem dziś ustaliłem a aperitiv pozostawie do decyzji rodzinie, musujące vers świeże z wyższą kwasowością. Uwielbiam ten czas, kiedy wyszukujemy czego by tu jeszcze odświętnie spróbować, od dłuższego czasu się na tym zastanawiamy, ciągle myślimy, że jeszcze nie ten czas. Niektóre wina nie są już w ofercie, inne pamiętamy a o innych to już zapomnieliśmy. Czas (od)świętować . Ciesze się w tym roku na białe ze Znovinu, z mej prywatnej piwniczki w Šatowie oraz duet merlotów od Olulehli.

Magia liczb powolutku nam się kończy. Po 11 listopada 2011, dla wtajemniczonych 11.11.(20)11, czeka nas już tylko grudzień, za rok. Mam nadzieje, że magia gron 2011 zadziała. Pierwsze wyniki będziemy mogli ocenić na wiosne 2012. Młode wino z roczniku 2011, które dotychczas próbowałem naprawde mi smakuje. Będąc ostatnio na Morawach zpróbowałem prosto z „fermentu” kilku win Luboša Oulehli zapowiadają się naprawde nieźle . Próbowałem bardzo wytrawnego veltlina (1g), owocowej chardonki , narazie nie przekonywujących różowych, zapawiadającej się frankowki i już prawie gotowej, bardzo słodkiej palavy (80g.). Luboša zastaliśmy w trakcie tradycyjnej morawskiej „zabijački” czyli świnobicia , swoje już zrobił, więc mógł nam poświęcić kilka chwil, by porozmawiać o winie a przy okazji zpróbować nowej produkcji. Cieszmy się ……………. na białe W świeta .

Nagrody rozdane , kolacja zjedzona ,wina zdegustowane , uczestnicy się rozjechali do swoich domów . My w tym roku wróciliśmy bez medali, chociaż nadzieje wkładaliśmy do  Rulandského šedého od Luboša Oulehli .  W finale udział brał również  Pinot noir 2009 Modré hory od Stapleton&Springer , młodszy brat zeszłorocznego medalisty. Trzecim naszym uczestnikiem w finałowej degustacji był Merlot rosse 2010 . W drugim dniu imprezy odbyła się degustacja win uczestników Grand Prix 2011 . Przy naszym stoisku przewineło się mnóstwo zwiedzających , którym przedstawiliśmy oprócz medalistów  również półsłodki Ryzlink vlašský 2006 z Mikrosvínu Mikulov a wina osobiście przedstawiał Luboš Oulehla z żoną Petrą . Cieszymy się na eliminacje do Grand prix Magazynu wino rocznik 2012.

Na Morawach po niezbyt dobrym roczniku 2010 wszyszcy wierzą że 2011 okaże się znacznie, ale to znacznie lepszym, przynajmniej tak sugerują pierwsze wina. Może to natura zdecydowała odrobić zaległości poprzednich lat ? Na razie to tylko pierwsze odznaki a dopiero kiedy wino znajdzie się w butelce będziemy mądrzejsi . Może doczekamy się wyjątkowego roczniku, tak przynajmniej mową dziś winiarze na Morawach .Pierwsze wina są już degustowane, to wina młode, które dopiero  w piątek 11 listopada pojawią się oficjalnie na półkach sklepowych i w kieliszkach miłośników wina.